ΕΥΑΘ
Η εταιρεία
Επιχειρηματικές δραστηριότητες
Αποχέτευση
 

Σύμφωνα με το γενικό σχεδιασμό που εκπονήθηκε στα τέλη του 1970, η ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης διαιρέθηκε σε δύο ζώνες συλλογής αποβλήτων:

α. τα λύματα από τις κεντρικές και δυτικές περιοχές, όπου είναι εγκατεστημένες οι περισσότερες από τις αστικές και βιομηχανικές δραστηριότητες, συλλέγονται και μεταφέρονται στην Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων Θεσσαλονίκης (ΕΕΛΘ) στην περιοχή της Σίνδου.

β. τα λύματα από τις ανατολικές (τουριστικές) περιοχές συλλέγονται και μεταφέρονται σε άλλη εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων στην περιοχή, την επονομαζόμενη «Αίνεια» του Δήμου Μηχανιώνας.

γ. τα απόβλητα της Βιομηχανικής Περιοχής Θεσσαλονίκης (ΒΙΠΕΘ) συλλέγονται και υφίστανται επεξεργασία στη Μονάδα Κατεργασίας Αποβλήτων που περιήλθε για χρήση στην ΕΥΑΘ Α.Ε. τον Ιανουάριο του 2003.
Η ΕΥΑΘ Α.Ε. λοιπόν έχει τη χρήση (για λειτουργία και συντήρηση) των δύο εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων του ευρύτερου Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Εποπτεύει την ΕΕΛΘ στη Σίνδο, δίπλα από το Γαλλικό ποταμό, και την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων - Bοθρολυμάτων (ΕΕΛ) «Αίνεια» των τουριστικών περιοχών στο Αγγελοχώρι.

Η ΕΕΛΘ

Η ΕΕΛΘ παραλαμβάνει μέσω του Κεντρικού Αποχετευτικού Αγωγού (Κ.Α.Α.) το μεγαλύτερο μέρος των αστικών λυμάτων της πόλης της Θεσσαλονίκης, ενώ εξυπηρετεί καθημερινά με βυτία απομακρυσμένες περιοχές που δεν καλύπτονται από το αποχετευτικό δίκτυο της πόλης. Με τις σημερινές συνθήκες λειτουργίας της υφίστανται σε καθημερινή βάση επεξεργασία 160.000 m3 την ημέρα.  Επίσης, εξυπηρετούνται κατά μέσο όρο περίπου  120 βυτία την ημέρα.

Το Στάδιο Ι των έργων της ΕΕΛΘ, προϋπολογισμού 3,5 δισ δρχ., ξεκίνησε το 1983 και τελείωσε το 1989. Το Στάδιο ΙΙ της  επέκτασης της ΕΕΛΘ ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1995 με προϋπολογισμό 11,3 δισ. δρχ. Το κόστος του δεύτερου σταδίου της ΕΕΛΘ και του αγωγού διάθεσης (70 εκατ. €) χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Συνοχής (85%) και το ΠΔΕ του ΥΠΕΧΩΔΕ. Η λειτουργία της εγκατάστασης άρχισε το Μάιο του 1992 από τον κατασκευαστή. Η ΕΕΛΘ περιήλθε για χρήση στην ΕΥΑΘ Α.Ε. στις 01.05. 2002. Τα λύματα υφίστανται στην ΕΕΛΘ δευτεροβάθμια επεξεργασία με ταυτόχρονη απομάκρυνση του αζώτου.

Αποδέκτης των βιολογικά επεξεργασμένων λυμάτων είναι ο κόλπος της Θεσσαλονίκης. Λόγω όμως της πολύ καλής ποιότητάς τους, αλλά και στο πλαίσιο της επαγρύπνησης για το ενδεχόμενο μείωσης των υδάτινων αποθεμάτων στην περιοχή, διερευνάται από την ΕΥΑΘ Α.Ε. σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) κι άλλους φορείς, η δυνατότητα χρησιμοποίησης των επεξεργασμένων λυμάτων για άρδευση αγροτικών εκτάσεων κοντά στην ΕΕΛΘ. Εξετάζεται επίσης σε ερευνητικό επίπεδο η διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων μετά από πρόσθετη επεξεργασία με μεμβράνες για τον εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφορέα.

Η εγκατάσταση της «Αίνειας»

Η «Αίνεια» δέχεται προς το παρόν ένα μέρος των αστικών λυμάτων από τους δήμους Θερμαϊκού και Νέας Μηχανιώνας, καθώς και μεγάλο αριθμό βυτίων καθημερινά, ενώ με την ολοκλήρωση των αποχετευτικών δικτύων θα καλύψει όλες τις τουριστικές περιοχές. Η εγκατάσταση, η οποία εγκαινιάστηκε το 1997, μπορεί να επεξεργάζεται στο πρώτο στάδιο σχεδιασμού της α’ φάσης 29.000 m3 την ημέρα. Αρχικά επεξεργαζόταν μικρές ποσότητες αστικών λυμάτων από τη Μηχανιώνα και το Αγγελοχώρι μέσω δικτύου και τριών αντλιοστασίων αλλά κυρίως βοθρολύματα, τα οποία οδηγούνταν εκεί με βυτιοφόρα οχήματα. Σημειώνεται ότι ήδη σήμερα λειτουργούν ο κεντρικός αποχετευτικός αγωγός των τουριστικών περιοχών, τα οκτώ νέα αντλιοστάσια, καθώς και το αποχετευτικό δίκτυο των άνω της οδού Θεσσαλονίκης - Μηχανιώνας περιοχών του δήμου Θερμαϊκού, τα λύματα των οποίων οδηγούνται στην «Αίνεια» προς επεξεργασία.

Σήμερα επεξεργάζονται στην ΕΕΛ «Αίνεια» με δευτεροβάθμια βιολογική επεξεργασία και ταυτόχρονη απομάκρυνση αζώτου κατά μέσο όρο  2.500 m3 την ημέρα βοθρολύματα και 5.000 m3 την ημέρα αστικά λύματα με πολύ καλά αποτελέσματα. Συνολικά το 2006 επεξεργάστηκαν 2.650.000 m3 λυμάτων και εξυπηρετήθηκαν 46.355 βυτία.

Τα βιομηχανικά απόβλητα

Η Μονάδα Κατεργασίας Αποβλήτων της ΒΙΠΕΘ περιήλθε για χρήση στην  ΕΥΑΘ Α.Ε. το 2003 κι επεξεργάζεται βιολογικά περί τα  10.000 - 15.000 m3 βιομηχανικά απόβλητα την ημέρα. Εντός του 2004 ολοκληρώθηκε η σύμβαση παροχής υπηρεσιών για τη λειτουργία και συντήρηση της ΜΚΑ (01.01.2003 έως 30.11.2004). Η ΜΚΑ χρήζει περαιτέρω εργασιών επισκευής και επέκτασης για την εύρυθμη λειτουργία της.

«Ασπίδα» για το Θερμαϊκό

Τα επεξεργασμένα λύματα από τις εγκαταστάσεις της ΕΕΛΘ και της «Αίνειας» διοχετεύονται στο Θερμαϊκό κόλπο με υποθαλάσσιους αγωγούς, η δε απόθεσή τους πληροί όλους τους περιβαλλοντικούς όρους και τις σχετικές διατάξεις.

Στόχος της ΕΥΑΘ Α.Ε. είναι η όσο το δυνατόν πληρέστερη συλλογή και βελτιωμένη επεξεργασία (με παράλληλη απομάκρυνση των θρεπτικών στοιχείων) του συνόλου των λυμάτων του ευρύτερου Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθεί την ποιοτική και περιβαλλοντική απόδοση των παραπάνω έργων.

Η ανακήρυξη του Θερμαϊκού ως «ευαίσθητου αποδέκτη», που αποτελεί πηγή ζωής πολλών δραστηριοτήτων στην περιοχή, απαιτεί λήψη μέριμνας για ιδιαίτερη προστασία σε συμμόρφωση και με την οδηγία 91/271/ΕΟΚ.

Για το λόγο αυτόν υπάρχει συνεχής προσπάθεια της ΕΥΑΘ Α.Ε., σε συνεργασία και με άλλους κρατικούς και ερευνητικούς φορείς, για την κατασκευή νέων έργων, τη βελτίωση και επέκταση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, την εισαγωγή νέων τεχνολογιών και την εφαρμογή όλων των μέτρων που προστατεύουν το Θερμαϊκό.

Αντλιοστάσια αποχέτευσης

Η ευρύτερη περιοχή του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης αποχετεύεται με αγωγούς ομβρίων και ακαθάρτων. Οι αγωγοί ομβρίων καταλήγουν με φυσική ροή στη θάλασσα, ενώ οι αγωγοί ακαθάρτων, μέσω του Κεντρικού Αποχετευτικού Αγωγού (ΚΑΑ), καταλήγουν στη θαλάσσια περιοχή του Γαλλικού, αφού «περάσουν» από βιολογικό καθαρισμό στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων Θεσσαλονίκης (ΕΕΛΘ), στη Σίνδο.

Το αποχετευτικό δίκτυο της Θεσσαλονίκης είναι χωριστικό, εκτός του κέντρου της όπου το δίκτυο είναι παντορροϊκό.

Στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης λειτουργούν επί 24ώρου βάσεως 35 αντλιοστάσια αποχέτευσης, τα οποία καλύπτουν τις περιοχές από το Φοίνικα και τη Θέρμη έως τη βιομηχανική περιοχή της Σίνδου. Αυτά είναι κατά περιοχή:

  • Κέντρο πόλης - Καλαμαριά: 11 αντλιοστάσια
  • Φοίνικας - Θέρμη: 2 αντλιοστάσια
  • Δυτικές περιοχές - Καλοχώρι: 12 αντλιοστάσια
  • Τριανδρία: 1 αντλιοστάσιο
  • Πυλαία: 1 αντλιοστάσιο
  • Συκιές: 1 αντλιοστάσιο
  • Πανόραμα: 2 αντλιοστάσια
  • Φίλυρο: 1 αντλιοστάσιο
  • Ωραιόκαστρο-Παλαιόκαστρο: 2 αντλιοστάσια
  • ΒΙ.ΠΕ.Θ. Σίνδου: 2 αντλιοστάσια

Σε αυτά τα αντλιοστάσια είναι εγκατεστημένα 103 αντλητικά συγκροτήματα. Αυτά μεταφέρουν όμβρια και λύματα στον ΚΑΑ διαμέσου διπλών ωθητικών αγωγών, ώστε να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη -σε περίπτωση βλάβης του ενός αγωγού- ροή των ακαθάρτων των περιοχών στις οποίες δεν μπορούν να αποχετευτούν με βαρύτητα.

Η συνολική ποσότητα λυμάτων η οποία μεταφέρεται από τα αντλιοστάσια προς τον ΚΑΑ είναι περίπου 90.000 μ3, εκτός των περιόδων βροχοπτώσεων.

Τα αντλιοστάσια λειτουργούν για να παροχετεύουν τις παραπάνω περιοχές είτε κατά ομάδες είτε κατά αλυσίδα είτε αυτόνομα. Στην πρώτη περίπτωση, τα λύματα μερικών τοπικών αντλιοστασίων ωθούνται προς ένα κεντρικό αντλιοστάσιο από το οποίο οδηγούνται στον ΚΑΑ. Στη δεύτερη περίπτωση, τα λύματα αντλούνται διαδοχικά από το ένα αντλιοστάσιο στο επόμενο με δίδυμους καταθλιπτικούς αγωγούς, για να καταλήξουν στον ΚΑΑ. Στην τρίτη περίπτωση, τα λύματα οδηγούνται στο αντλιοστάσιο, αντλούνται και ωθούνται στον ΚΑΑ με δίδυμους καταθλιπτικούς αγωγούς.

Τα αντλιοστάσια διαθέτουν ηλεκτροκίνητες αντλίες οι οποίες λειτουργούν αυτόματα, δηλ. η έναρξη και η παύση λειτουργίας τους γίνεται μέσω ηλεκτρονικών αισθητηρίων στάθμης ανάλογα με τα επιθυμητά όρια. Ο έλεγχος της λειτουργίας τους γίνεται μέσω δύο Σύγχρονων Συστημάτων Τηλεελέγχου - Τηλεχειρισμού. Αυτά τα συστήματα λειτουργούν με προγραμματιζόμενους λογικούς ελεγκτές (PLC) στους τοπικούς σταθμούς των αντλιοστασίων, μέσω των οποίων γίνεται ο έλεγχος της διεργασίας. Το σύνολο των αυτοματισμών των αντλιοστασίων είναι ασύρματα δικτυωμένο με το Κέντρο Ελέγχου, στο οποίο λαμβάνονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για την επιτήρησή τους. Στο Κέντρο Ελέγχου υπάρχουν δύο υπολογιστές με τον κατάλληλο εξοπλισμό (πομποδέκτες, μόντεμ, κεραίες κ.λπ.), και το κατάλληλο λογισμικό, από όπου και διενεργείται ο έλεγχος της λειτουργίας και των βλαβών κι ο τηλεχειρισμός, ώστε τα αντλιοστάσια να δουλεύουν απρόσκοπτα επί 24ώρου βάσεως. Για τη συντήρηση των αντλιοστασίων πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι προληπτικοί ή έκτακτοι καθαρισμοί.

Το Κέντρο Ελέγχου στεγάζεται επί της οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου. Στον ίδιο χώρο στεγάζονται και τα συνεργεία του Τμήματος Λειτουργίας, Συντήρησης και Επισκευής των Αντλιοστασίων Αποχέτευσης.